Jumieka Langwij

UOM
Home
hAATAGRAFI
Orthography
GRAMA
Grammar
DIKSHINERI
Dictionary
VOKIABILERI
Vocabulary
hIDIAM
Idioms
ISCHRI
History
BOUT
About
Piipl widoutn nalij a dem paas ischri, harijin ahn kolcha kom iin laka chrii widoutn ruut.
~ Maakos Giaavi, 1887-1940 ~
NIUU!
hUORAL PRAKTIS fiicha
NEW! Oral Practice feature
GAID TU PRONOUNSIESHAN & PELIN
Guide to Pronunciation & Spelling
 
UOM
Home
hAATAGRAFI
Orthography
GRAMA
Grammar
DIKSHINERI
Dictionary
VOKIABILERI
Vocabulary
hIDIAM
Idioms
ISCHRI
History
BOUT
About
KANTAK
Webmaasa
Contact Webmaster
WA DEM A SE
What they're saying
WA YU A SE?
Jumieka Mechiz
hAnlain Fuorom
What are you saying?
JAMAICA MESSAGE Online Forum
hAARKAIV
Archives
SOHN LINGK
Some Links

Jumiekan Kriol Tex
kompail bai
Peter L. Patrick, Ph.D.

Jumiekan Langwij Yuunit
Dipaatment a Langwij, Linggwistik & Filasafi
Yuniversiti a di Wes Indiz

JAMAICAN LANGUAGE UNIT
Department of Language, Linguistics & Philosophy
University of the West Indies

Bak Ansa
hAnlain gruup fi promuot di langwij

Online group to promote the language

Jamaica2K logo
Jumieka 2K

Society for Caribbean Linguistics logo
Sasaiati fi Kiaribiian Linggwistik

Society for Caribbean Linguistics

Langwij Varaiati
Yuniversiti a Niuu hInglant

Language Varieties
University of New England

UsingEnglish.com
hInglish Langwij Laanin hAnlain

English Language Learning Online
ESL / EFL / TESL / TEFL / TESOL / ESOL

Updated

hOpdiet

Mutabaruka
Mutabaruka

Valerie Bloom
Valri Bluum
Valerie Bloom

Lorna Goodison
Laana Gudisn
Lorna Goodison

Jimmy Cliff
Jimi Klif
Jimmy Cliff

Linton Kwesi Johnson
Lintan Kwesi Jansn
Linton Kwesi Johnson

Toots Hibbert
Tuts Ibert
Toots Hibbert

Larry Chang
Lari Chang
Larry Chang

Jean Binta Breeze
Jiin Binta Briiz
Jean Binta Breeze

Di Fos Wandem
The Pioneers
Claude McKay
Klaad Makie
Claude McKay
Louise Bennett
Luiiz Benit
Louise Bennett
Philip Sherlock
Filip Sherlak
Philip Sherlock
PACHIZ
Chransliet ahn chranskraib bai Lari Chang

Kwaashi tu bakra
bai Klaad Makie
chranskraib frahn Jumiekan2

Yu waant a baaskitful fi kwati wot
Kaaz yu no nuo ou tif di bush fi kot ...
Yu ties pitieta ahn yu se i swiit
Bot yu no nuo ou aad wi wok fiit.


No Likl Twang
bai Luiiz Benit
chranskraib frahn Jumiekan2

Mi glad fi si yu kum bak bwai,
Bot laad yu let mi dong,
Mi shiem a yu so tel aal a
Mi proudnis jrap a grong.

Yu miin yu go da Merka
Ahn pen six huol mont de,
Ahn kum bak nat a piis beta
Dahn ou yu ehn gu we?

Bwai yu no shiem? A so yu kom?
hAfta yu tan so lang!
Nat iibn likl langwij bwai?
Nat iibn likl twang?

Ahn yu sista wa werk ongl
Wan wiik wid Merkan
Ihn taak so nais nou dat wi ab
Di juus fi handastan?

Bwai yu kudn himpruuv yuself!
Ahn yu get so moch pie?
Yu pen six mont a farin, ahn
Kum bak hogli siem wie?

Nat iibn a jrieps chrouziz? ar
A paas di ridim kuot?
Bwai nat iibn a guol tiit ar
A guol chien roun yu chruot?

Puosn mi laas mi paas go hinchrajuus
Yu tu a chrienja
hAz mi lamentid son wa lietli
Kohn frahn Merka!

Dehn huda laaf afta mi, bwai
Mi kudn tel dem so!
Dehn huda se mi lai, yu behn
A pen taim bak a Moko.

No bak-ansa mi bwai, yu taak
Tuu bad; shet op yu mout,
A duohn nuo ou yu ahn yu pupa
Gwaihn fi meki out.

Ef yu waahn pliiz im mek ihn tink
Yu bring bak somting niuu.
Yu haalwiez kaal im "Pa"; dis iivlin
Wen ihn kom se "Puu".


Langwij Baria
bai Valri Bluum
chranskraib frahn Jumiekan2

Jumieka langwij swiit yu nuo bwai,
Ahn yu nuo mi neba nuotisi,
Tel tara die wahn farin fren
Kohn spen som taim wid mi.

Ahn den ihn kaal mi atenshan tu
Sohn sitn ihn se soun kwier,
Laik di wie wi aalwiez se 'ku ya'
Wen wi riili miin 'look here'.

Teda die im a waak outa ruod
Ahn wen im a paas wahn giet,
Ihn si wahn bwai a wahn winda,
An wahn neda wan houtsaid a wiet.

Ihn se dehn ehn luk kain a nais
So ihn ben ahn go se oudi,
But ihn tap shaat wen di fos bwai se
'A redi yu redi aredi?'

Den laik se dat nehn kwait anof,
Fi puo likl farin Iuu,
hIhn ie di neda bwai ala out,
'A kom mi kom fi kohn wiet fi yu'.

Ahn dat a no aal we pozl im:
Mek wi ron wi wod dem tigeda?
Far wen ihn hexpek fi ie 'the other',
Hihn ie dis wan wod, 'teda'.

hInsted a wi se 'all of you'
Wi hongl se unu,
hIhn kiahn dis memba se
Di wod fi 'screech owl' a 'patu'.

hAz fi som hexpreshan ihn ie,
Ihn udn bada chrai mek dem out,
Laik 'bunununus', 'chamba-chamba',
Ahn 'kiba op yu mout'.

Ihn kiahn bieli si di kanekshan,
Bitwiin 'only' ahn 'dege',
Ahn ihn uda laik fi miit di smadi
Uu hinvent di wod 'preke'.

Mi hadvais im no fi fret ihnself,
Far di Paniad dem dwiit tu,
Far wen dem miin fi se 'jackass',
Dehn haalwiez se 'burro'.

Di French, hItalian, Griik ahn Doch,
Dehn aal gilti a di kraim
Non a dem no chat ihn langwij,
So Iuu beta laan fi maim.

Bot sein dis ahn dat yu nuo,
Som a wi kiaahn iibn handastan wan aneda,
Iibn duo wi aal lib ya
Ahn chat di siem patwa.

Far frahn laas wiik mi a pozl out,
We Juoi kuda miin,
Wen ihn tek ihn fiesi self so hax
Ef eni a ihn haandapans kliin.


Swiit ahn Dandi
bai Tuts Ibert
chranskraib frahn Jumiekan2

Eti iina ruum a krai
Mama se ihn fi waip ihn yai
Papa se ihn no fi fuulish
Laik ihn neba go a skuul at aal
A no no wanda
A wahn perfek panda
Wails dem a daans iina dat baal ruum laas nait.

Jansn inna ruum a fret
hOngkl se hihn fi uolop ihn ed
Anti se ihn no fi fuulish
Laik a no taim fi hihn wedn die
A no no wanda
A wahn perfek panda
Wails dem a daans iina dat baal ruum laas nait.

Wan poun ten fi di wedn kiek
Plenti bakl a kuola wain
Aal di piipl dem jresop iina wait
Fi go niamout Jansn wedn kiek
A no no wanda
A wahn perfek panda
Wails dem a daans iina dat baal ruum laas nait.


Iz wat yu nat sein?
bai Lari Chang

A wa mek wen piipl go abraad
Dehn afi kom bak wid haxent? Laad,
A jus kiaahn tan dem. Far instans, Maad
Go a Kianada az domestik werka;
Chrii mont taim shi kom de jerk ar
Mout wid haxent ahn twangiulieshan
Nieli hen op wid chrangiulieshan
A har vuokal kaad.

Den afta dat wi ha Big Berti
Ahn fiim kluoz behn aalwiez derti
Ahn ihn neba nuo muo dahn terti
hInglish wod. Ihn laan sohn lang friez
A Flarida, dehn mek mi fiil diez.
Wan die ihn bena haatikiuliet,
Ihn bait ihn tong; hit waz iina stiet.
Sari fi Berti.

Yu nuo Mie Bruown? Shi win chrip a Spien.
Wen shi taak fieba shi iina pien
Laik shi get ron uoba bai chrien.
Di ruorin ridim a fi har arz
Uda sen mi chriet a Marz.
Ef yu ehn de abraad tuu wiik a uop
Yu no put aan ierz ahn gwaan laik duop.
Notn no de fi gien.

fos poblish iina The Egyptian, Yaak Kiasl Ai Skuul Magaziin, Febiweri 1966

Jumieka Nashinal hAntem
bai Iuu Sherlak
chransliet frahn hInglish

HIternal Faada, bles wi lan,
Giaad wi wid Dai maiti an,
Kip wi frii frahn hiivl powa,
Bi wi lait chruu kountles howa.
Tu wi Liidaz, Griet Difenda,
Grant chuu wizdam fram abov.
Jostis, Chuut fi wi fieba,
Jumieka, lan wi lob.
Jumieka, Jumieka, Jumieka, lan wi lob.

Laan wi chuu rispek fi haal
Tor rispans tu diuuti kaal
Chrentn wi di wiik fi cherish,
Gi wi vijan les wi perish.
Nalij sen wi Ebnli Faada,
Grant chuu wizdam fram abov.
Jostis, Chuut fi wi fieba,
Jumieka, lan wi lob.
Jumieka, Jumieka, Jumieka, lan wi lob.


Uoli Baibl
Go yaso fi BAIBL Pachiz
Go here for BIBLE passages


Jongk Fuud
bai Mutabaruka
chranskraib frahn Jumiekan1

Memba di kuol sopa shap
we yu yuus fi tap
yu kuda niam eniting
kom iin laka yu grani kukin
kaan domplin ahn haki
frahn big fat Mati
schuu piiz ahn rais
yuus fi riili ties nais
now a hais kriim stan
a tek uova da lan
jongk fuud a fulop di plies
dis a wahn neda disgries
jongk fuud a fulop di plies
a nou gud fuud a go wies
schraaberi hais kriim
rasberi hais kriim
dem a beri wi
yu no si
hais kriim hais kriim
a lib di hAmerikan driim.

frahn Mutabaruka: The Ultimate Collection, CD


Fi mi mada
bai Laana Gudisn
chransliet frahn Jumiekan hInglish

Wen mi kohn fi nuo mi mada nof yier lieta, mi nuo ar az di figa
uu sidong a di fos ting mi laan fi riid "Singa" ahn shi gi
mi breda bres so shi suo; ahn shi laan wi fi riid so shi suo ahn
shi sidong iina jojment uoba aal wi kas-kas so shi suo.
Shi kuda wok mirikl, shi huda mek kluoz outa wahn skwier a klaat
iina likl ar no taim. Ar fiid twenti piipl wid schuu mek frahn
jrap-frahn-ed kiabij liif ahn wahn kiaarat ahn wahn chuocho ahn wahn anful
a miit.
Shi git op herli taidi wi ahn sen wi hout iina di wol ahn shi go a bed
iina daaknis, far mi pa kom iin aalwiez laas.

frahn "For my Mother - May I Inherit Half Her Strength" in From Our Yard - Jamaican Poetry Since Independence ed. bai Pam Mordecai, (Kingston: Institute of Jamaica Publications, 1987)


Mi kiahn si klier-klier nou
bai Jimi Klif
chransliet frahn hInglish

Mi kiahn si klier-klier now di rien don faal
hAal a di habstikl dem disapier
Mi tink mi kiahn meki nou di pien don gaan
Aal a di bad fiilin dem disapier
Si di rienbuo ya mi ena prie fa
Iago bi a brait, brait sonat die.


Sens outa Nansens
bai Lintan Kwesi Jansn
chranskraib frahn Jumiekan2

di hinasent ahn di fuul kuda paas fi twin
bot aas a aas
ahn miuul a miuul
maaga miin maaga
i no miin slim
stil di tuu a dem in kaman shier sinting
dem aaftin get kanfiuz ahn get yuuz
dem aaftin get kritisaiz ahn kampramaiz
dem aaftin get vilifai ahn rivail
dem aaftin fain gilti widoutn no chrai
wan ting set di tuu a dem for apaat duo
di hinasent wi aaba dout
chek tings out
ahn miebi fain out
bot di fuul ... cho!

di hinasent ahn di fuul kuda paas fi twin
bot laik a laik
ahn lob a lob
pijin a pijin
ahn dov a dov
stil di tuu a dem in kaman shier sinting
dem aaftin get antisipiet ahn liewiet
dem aaftin get pachronaiz ahn piinalaiz
dem aaftin get pasifai ahn haisoliet
dem aaftin get kiastigiet ahn himplikiet
wan ting set di tuu a dem for apaat duo
di hinasent wi aaba dout
chek tings out
ahn miebi fain out
bot di fuul ... cho!

di hinasent ahn di fuul kuda paas fi twin
bot rat a rat
ahn musmus a musmus
flii a flii
ahn lais a lais
stil di tuu a dem in kaman shier sinting
dem aaftin get dikrai ahn dinai
dem aaftin get ridikiul ahn dongried
dem somtaim get kangratiliet ahn selibriet
dem somtaim get sopraiz ahn hiliet
bot az yu mait kiahn haredi ges
dem aaftin fain wantn muo ar les.


Get Flat
bai Jiin Binta Briiz
chranskraib frahn Jumiekan2

get flat
wen staam kom
yu baal
'get flat'
ahn wach mountn
rob a dob
chruu di sii
frahn Brixtan
tu hElistan Flat
yu kiahn si di wokin ridim
ben di piipl dem bak
'aad wok kiaahn kil yu, son'
bot Manson
kiaa hihn buosn
gaan a buonyaad
ihn se mi hudn siim
wen mi riich bak a yaad
ahn hAnt Mie gi mi a leta
tu di relitib a hInglant, se
taim aada
dahn we ehn mek yu lef
taim aad
ahn yu piipl dem a fret
di relitib riplai
a no figat wi figat
bot ya so no no beta
a mi chrii pitni naa wok

tuu said a di uoshan
di laiflain singk
laik di merkiuri
praia tu di staam

tuu said a di uoshan
di ridim dis a baal
'get flat, ebribadi get flat'

ahn mi si wahn huol sii
a ben bak

frahn Ryddim Ravings, 1988

KOMPARISN
A Comparison

Jumiekan1

Forty days and 40 nights
40 dumpling catch a fight
Fish come in an' sey dat nuh right
Dog come in an' tek a bite
Who fi dead? Two fish head
Who fi bury? Two naseberry
Who go a jail? Two dog tail
Who are the doctor? Two helicopter
Who are the nurse? Two white hearse
Who are the tief? Two bully beef.
- Bobby, 12, Borobridge, St. Ann
in Paul Williams, "A disappearing village," Sunday Gleaner, 2007 June 3

Jumiekan3

Faati die ahn 40 nait
40 domplin kech a fait
Fish kom iin ahn se dat no rait
Daag kom iin ahn tek a bait
Uu fi ded? Tuu fish ed
Uu fi beri? Tuu niezberi
Uu go a jiel? Tuu daag tiel
Uu a di dakta? Tuu elikapta
Uu a di ners? Tuu wait ers
Uu a di tiif? Tuu buli biif.
- Babi, 12, Borobrij, Sint An
ina Paal Wiliamz, "A disappearing village," Sunday Gleaner, 2007 June 3
UOM
Home
hAATAGRAFI
Orthography
GRAMA
Grammar
DIKSHINERI
Dictionary
VOKIABILERI
Vocabulary
hHIDIAM
Idioms
ISCHRI
History
BOUT
About
Di wol fos bailingual ahn muos kampriensiv Jumiekan/hInglish websait
The world's first bilingual and most comprehensive Jamaican/English website

Bakgrong himij adap frahn / Background image adapted from
Adolphe Duperly, Cornwall Street, Falmouth, dagerotaip/daguerrotype

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 License.